وقتي كودك بوديم، بسياري از كتابهاي مشهور نجوم آن زمان توصيه ميكردند كه با دوربين دوچشمي شروع كنيم. من اين دوربينها را امتحان كردم ولي خيلي زود به تلسكوپ جذب شدم. در حقيقت، تنها در سالهاي اخير از دوربينهاي دوچشمي دستي براي مطالعه نجوم استفاده كردهام و از آن لذت بردهام.
شكي نيست كه زير يك آسمان پرستاره تاريك، ستارهشناسي با يك جفت دوربين دوچشمي دستي ساده يكي از لذتبخشترين راهها براي لذت بردن از اين علم است، يعني ساده و بيدردسر. اگر بهجاي چشم غيرمسلح از دوربين دوچشمي استفاده كنيد، زيبايي كل آسمان را بهتر درك خواهيد كرد. سوال اين است كه كدام دوربين دوچشمي را بايد انتخاب كنيد؟
پاسخ اين سوال تا حدودي دشوار است و در انجمنهاي آنلاين مطالب زيادي درباره آن نوشته شده است. بعضي از آنها توصيههاي خوبي ارائه ميكنند و بعضي ديگر كاملا به درد نخور هستند. با ما همراه باشيد تا با نكاتي كه بايد هنگام انتخاب دوربين دوچشمي دستي براي نجوم در نظر بگيريد، آشنا شويد.
دوربين دوچشمي براي نجوم
بيشتر دوربينهاي دوچشمي دستي براي تماشاي پرندهها طراحي شدهاند نه نجوم. يك دوربين دوچشمي پرندهنگر خوب معمولا براي مطالعه نجوم نيز خوب است، ولي در بعضي موارد ويژگيهاي ضروري متفاوت هستند. مثلا بسياري از دوربينهاي دوچشمي پرندهنگر، ضدآب هستند ولي اين ويژگي براي نجوم ضروري نيست (اگرچه اگر دوربين را به طور تصادفي روي چمن خيس بگذاريد، ممكن است ضروري باشد).
يك دوربين دوچشمي پرندهنگر خوب نياز به فوكوس سريع دارد، ولي اين ويژگي نيز براي نجوم ضروري نيست. براي استفاده در روز به ندرت عدسي شيئي بزرگتر از ۳۰ تا ۴۰ ميليمتر نياز داريد. عدسي بزرگتر صرفا هدر ميرود، زيرا مردمك چشم منقبض ميشود و عدسي بزرگتر را ميپوشاند (تيره ميكند).
با اين حال، هنگام ستارهشناسي در تاريكي شب، مردمك چشم بزرگتر ميشود. بنابراين ميتوانيد از نور اضافي جمعآوريشده توسط عدسي بزرگتر بهرهمند شويد. اما دوربين دوچشمي براي نجوم چه ويژگيهايي بايد داشته باشد؟

1. اندازه عدسي
براي شروع، دو ويژگي اصلي دوربين دوچشمي را در نظر ميگيريم، يعني اندازه عدسي شيئي و بزرگنمايي. اندازه دوربينهاي دوچشمي معمولا به عنوان بزرگنمايي ضربدر اندازه عدسي شيئي بر حسب ميليمتر عنوان ميشود. مثلا ۵۰ × ۱۰ به معناي لنز ۵۰ ميليمتري با بزرگنمايي ده برابر است. دوربينهاي دوچشمي دستي در اندازههاي مختلف بين ۲۰ × ۸ و ۶۰ × ۲۰ عرضه ميشوند.
غير از نگاه كردن به ماه، هيچ دوربين دوچشمي با عدسي كوچكتر از ۳۰ ميليمتر براي نجوم كاربرد زيادي ندارد و ۴۰ تا ۵۰ ميليمتر بهتر است. عدسيهاي در محدوده ۵۰ تا ۶۰ ميليمتر ممكن است دوربين دوچشمي را به قدري سنگين كنند كه نگه داشتن طولاني مدت آن سخت شود. با اين حال، از نظر فراهم كردن تصاوير روشنتر و ستارهها و سحابيهاي كمنورتري كه ميتوانيد ببينيد، ارزشش را دارد.
قدرت جمعآوري نور تابعي از مساحت عدسي است. بنابراين عدسي ۵۶ ميليمتري (تقريبا بزرگترين عدسي كه در دوربينهاي دوچشمي دستي وجود دارد)، دو برابر بيشتر از عدسي ۴۰ ميليمتري نور را جمعآوري ميكند.
2. قدرت
از نظر بزرگنمايي، ×۷ قدرت توصيهشده براي نجوم بود و يك دوربين دوچشمي خوب با اين بزرگنمايي تصوير گسترده و ثابتي را فراهم ميكند. در آسمان مدرن آلوده به نور امروزي، بزرگنمايي ×۷ و حتي ×۸ كافي نيست و روشنايي آسمان ناشي از نورهاي شهري را برجستهتر ميكند، مگر اينكه در جاي بسيار تاريكي زندگي كنيد.
اين توان پايين همچنين يافتن اجرام كوچكتر در اعماق آسمان مثل سحابيها و خوشههاي كروي را كه به راحتي با بزرگنمايي ۱۲ برابر پيدا ميشوند، دشوار ميكند. بزرگنمايي ۱۰ برابر و بالاتر تصوير بسيار دقيقتري از ماه را ارائه ميكنند.
بزرگنمايي ۱۲ برابر حداكثر قدرتي است كه بيشتر افراد ميتوانند بدون لرزشهايي كه باعث تار شدن تصوير ميشوند، به راحتي استفاده كنند. اگر دست قوي و ثابتي داريد يا ميتوانيد به ديوار يا ماشين تكيه دهيد، شايد بتوانيد بدون مشكل از دوربين با بزرگنمايي ۱۵ برابر استفاده كنيد. هر دستگاهي با بزرگنمايي بالاتر از ۱۵ برابر نياز به نوعي نصب دارد.
به طور خلاصه، ۵۰ × ۱۰ گزينه ايدهآل براي افراد مبتدي است. با گذشت زمان ممكن است متوجه شويد كه تلاش بيشتر براي استفاده از ۵۰ × ۱۲ يا ۵۶ × ۱۵، براي ديدن تصاوير واضحتر ارزشش را دارد.
براي اطلاع از مقاله خورشيد چقدر داغ است؟ روي لينك كليك كنيد.
3. مردمك خروجي
اندازه مردمك خروجي يك دوربين دوچشمي، تصوير گرد كوچك و روشن از شيئي كه در چشمي ميبينيد، صرفا اندازه عدسي تقسيم بر قدرت است.
بنابراين، در يك دوربين ۵۰ × ۷ (اندازهاي كه در بيشتر كتابهاي قديمي توصيه شده است)، قطر مردمك خروجي حدود ۷ ميليمتر است. اين يك مشكل است، زيرا فقط مردمك افراد جوان ميتواند به اين اندازه باز شود. مردمك افراد مسن معمولا بين ۵ تا ۶ ميليمتر باز ميشود. بنابراين، اگر بالاي چهل سال هستيد و دوربين ۵۰ × ۷ را بخريد، عملا ديافراگم را هدر ميدهيد. تصوير دوربين دوچشمي ۴۰ × ۷ به همان اندازه روشن بهنظر ميرسد.
4. ميدان ديد
ميدان ديد بزرگتر قطعا بهتر است (۶۰ درجه يا بيشتر)، ولي از ميدان ديد بسيار گسترده اجتناب كنيد. زيرا اغلب اعوجاج زيادي در لبهها مشاهده خواهيد كرد. بعضي از دوربينهاي دوچشمي پرندهنگر كمي انحناي ميدان ديد دارند تا حركت پانورامايي راحتتر شود. اين ويژگي براي نجوم ايدهآل نيست، زيرا ميدان ديد صاف تماشاي اجرام دورتر را مثل ميدانهاي ستارهاي رضايتبخشتر ميكند.
ميدان ديد باريك صاف روشن براي نجوم بهتر از ميدان ديد منحني گسترده و كمنور است. با اين حال، در نظر داشته باشيد كه بزرگنمايي زياد و ميدان ديد خيلي كوچك ممكن است تصوير بسيار كوچكي از آسمان را نشان دهد و پيدا كردن اجرام را سخت كند.
در مجموع، ميدان ديد متوسط حدود ۶ درجه در يك دوربين دوچشمي با بزرگنمايي ۱۰ برابر، براي نجوم بهترين گزينه است. بعضي از مدلهاي ويژه، مثل EL سواروسكي ۵۰ × ۱۲ ميدان ديد بزرگتري دارند ولي همچنان نماي گسترده و اصلاحشدهاي از كل ميدان فراهم ميكنند.

5. فاصله راحتي چشم
تسكين چشم ميزان فاصله پشت عدسي چشمي است كه تصوير در آن شكل ميگيرد. تسكين چشم كوتاه به اين معني است كه بايد چشمتان را به عدسي چشمي بچسبانيد. اين نقطه ضعف بسياري از دوربينهاي دوچشمي قديمي با چشمي ساده (نوع كلنر) است. اگر از عينك استفاده ميكنيد، بايد دوربيني با فاصله راحتي چشم مناسب انتخاب كنيد. براي افراد عينكي، فاصله راحتي چشم ۱۴ ميليمتري حداقل و ۱۶ ميليمتري بهتر است.
توصيه ميكنيم قبل از خريد دوربين دوچشمي آن را امتحان كنيد، به ويژه در رابطه با فاصله راحتي چشم، اندازه يك ميليمتر ظاهرا بين توليدكنندگان مختلف بسيار متفاوت است! دوربينهاي دوچشمي با فاصله راحتي چشم زياد به كاپ چشمي نياز دارند تا افراد عينكي (كاپ بستهشده) و غيرعينكي (كاپ بازشده) بتوانند به راحتي از آنها استفاده كنند. استفاده از كاپهاي چشمي قابلتنظيم با دكمه بسيار سادهتر از نوع قديمي تاشو لاستيكي است.
6. كيفيت تصوير
كيفيت تصوير خوب بسيار مهم است. يك آزمايش آسان براي سنجش كيفيت كلي مشابه تلسكوپها، فوكوس است. بهترين فوكوس بايد به راحتي قابلدستيابي، واضح و مشخص باشد. اگر مدام براي فوكوس كردن مشكل داريد، بهتر است يك دوربين ديگر بخريد.
دوربينهاي دوچشمي مدرن بايد پوشش چندلايه داشته باشند. لايههاي بيشتر باعث ميشود نور بسيار بيشتري به چشم منتقل شود و اين تفاوت زيادي براي نجوم ايجاد ميكند.
يك نور روشن را روي عدسي منعكس كنيد. انعكاس بايد بنفش يا سبز كمرنگ به نظر برسد و بهترين پوششها باعث ميشوند لنزها تقريبا ناپديد شوند. حالا داخل لولهها را نگاه كنيد. بهترين دوربينها شيارهاي تيغهاي يا رنگ مشكي بسيار مات دارند تا بازتابهاي ناخواسته را حذف كنند.
دوربين دوچشمي را به سمت يك منبع نور قوي مثل چراغ خيابان يا ماه بگيريد تا بازتابهاي داخلي را كه آزاردهنده هستند و كنتراست را كاهش ميدهند، بررسي كنيد. اگر تصوير رنگپريده شد يا بازتابهاي قوي (ارواح) ظاهر شدند، دوربين ديگري را تست كنيد.
تست «مشتري» هم به انتخاب دوربين مناسب كمك ميكند. روي يك سياره روشن فوكوس كنيد. در اين حالت بايد يك ديسك كوچك كاملا مشخص با پراكندگي يا پخش نور كم ببينيد. هر چيز ديگر به اين معني است كه دوربين دوچشمي بيكيفيت است. بسياري از دوربينهاي دوچشمي كه در طول روز خوب به نظر ميرسند، در اين آزمايش مردود ميشوند.
اعوجاج رنگي (CA، كجنمايي رنگ پيرامون اجسام روشن) به اين دليل رخ ميدهد كه لنزها همه رنگها را به يك فوكوس نميرسانند. در طول روز ميتوانيد با فوكوس كردن روي چيزي با كنتراست بالا (مثل شاخههاي درخت با پسزمينه آسمان روشن) اين موضوع را بررسي كنيد و دنبال حاشيههاي بنفش يا سبز بگرديد.
بيشتر دوربينهاي دوچشمي CA متوسطي دارند و اين مشكل بزرگي براي نجوم نيست. اعوجاج رنگي وقتي مشكلزا است كه شديد باشد يا دوست داشته باشيد به ماه نگاه كنيد ولي ام رنگهاي كاذب بسيار روشن خوشايند نباشند. در نهايت از دوربينهاي دوچشمي زوم اجتناب كنيد، زيرا معمولا از نظر كيفيت تصوير ضعيف هستند (بهاستثناي دوربينهاي دوچشميDuovid لايكا).
دوربين كج بين و راست بين
دوربينهاي دوچشميها ساختار و طرحهاي مختلفي دارند، ولي در كل به دو نوع اصلي كج بين و راست بين تقسيم ميشوند. (همه دوربينهاي دوچشمي به غير از عينكهاي ساده براي تماشاي اپرا منشورهايي دارند كه تصوير را به سمت بالا ميچرخانند). دوربينهاي دوچشمي راست بين با لولههاي صاف مدرنتر هستند. در مقابل، دوربينهاي كج بين با داشتن شانه نوع سنتي هستند.
مزيت دوربينهاي دوچشمي راست بين اين است كه معمولا كوچكتر هستند و نگه داشتن آنها در دست راحت است. علاوه بر اين، فوكوس داخلي دارند و در نتيجه راحتتر ميتوان آنها را ضدآب كرد.
قبل از اينكه يك دوربين دوچشمي راست بين بخريد، اين نكته را در نظر داشته باشيد كه براي كيفيت تصوير موردنظرتان، بايد دو برابر دوربينهاي كج بين هزينه كنيد و هيچ دوربين دوچشمي راست بين ارزانقيمتي خوب نخواهد بود. بنابراين، براي نجوم نيازي به دوربينهاي دوچشمي راست بين نداريد!
منظور اين نيست كه يك دوربين دوچشمي راست بين با كيفيت مثل زايس، لايكا، نيكون، سواروفسكي و غيره براي نجوم خوب نيست، بلكه دوربينهاي كج بين باكيفيت به همين اندازه خوب و ارزانتر هستند. مشكل اين است كه در حال حاضر تعداد بسيار كمي از دوربينهاي دوچشمي كج بين با كيفيت بالا ساخته ميشوند.
كدام برند و مدل را انتخاب كنيم: ارزان و ساده يا با كيفيت بالا؟
اولين چيزي كه بايد درك كنيد اين است كه تقريبا هيچ برندي دوربين دوچشمي دستي با كيفيت بالا مخصوص ستارهشناسان نميسازد. دوربينهاي دوچشمي كوچكتر براي تماشاي طبيعت و پرندهها طراحي شدهاند و دوربينهاي بزرگتر تقريبا منحصرا براي شكار هستند.
هرچقدر براي دوربين دوچشمي هزينه كنيد، همانقدر كيفيت دريافت ميكنيد. دوربينهاي راست بين قدرتمند (بزرگنمايي بيش از ۱۰ برابر) توليدكنندگان برتر (زايس، نيكون، لايكا، سواروفسكي) براي نجوم معمولي عالي هستند، ولي قيمت بالايي دارند.
با اين حال، با اين دوربينها تقريبا همه چيز را به دست خواهيد آورد. يعني وزن سبك، تصاوير درخشان و واضح با ميدان ديد نسبتا وسيع، كاملا ضدآب و فاصله راحتي چشم زياد همراه با كاپهاي چشمي با سيستم چرخش و تثبيت براي استفاده آسان با عينك.
در واقع، اگر به دوربينهاي دوچشمي ارزانتر عادت كردهايد ولي خيلي به آنها علاقه نداريد، تصاوير معركه اين مدلها واقعا شگفتزدهتان خواهد كرد! اگر نميتوانيد بيشتر از هزار پوند براي خريد يك جفت دوربين دوچشمي هزينه كنيد و به ساختار بادوام و ضدآب مدلهاي خاص راست بين نياز نداريد، يك دوربين دوچشمي كج بين خوب بخريد.
در تئوري و عمل، حتي بهترين راست بينها شفافيت و انتقال نور بهترين كج بينها را ندارند (مدلهاي منشور abbe زايس استثنا هستند). بنابراين، لازم نيست از نظر كيفيت تصوير ضرر كنيد. مشكل اين است كه دوربينهاي دوچشمي كج بين خيلي خوب زيادي وجود ندارد، زيرا بيشتر شكارچيها و پرندهشناسان علاقهمند به ساختار ضدآب و طراحي باريك دوربينهاي راست بين هستند.
احتمالا بهترين دوربينهاي دوچشمي كج بين كوچك، سري Superior E نيكون هستند كه از نظر تصويري و مكانيكي عالياند، ولي ضد آب نيستند. اين دوربينها در اندازههاي ۳۲ × ۸، ۴۲ × ۱۰ و ۵۰ × ۱۲ عرضه ميشوند. اندازههاي بزرگتر براي كاربرد نجومي مناسب هستند.
از طرف ديگر، 10x50 FMT-SX و FMTR-SX فوجينون (R به معني روكش پلاستيكي است و غير از آن هيچ تفاوتي بين اين دو مدل وجود ندارد) كيفيت عالي دارند و ضدآب هستند، ولي در مقايسه با دوربينهاي نيكون وزن بيشتري دارند.

دوربين دوچشمي تثبيتكننده تصوير (IS)
بزرگترين محدوديت دوربينهاي دوچشمي دستي تكانهاي بدن است، حتي اگر آنها را محكم نگه داريد. دوربينهاي دوچشمي تثبيتكننده تصوير (I.S.) اواسط دهه ۹۰ وارد بازار شدند. اين دوربينها مدلهاي مختلفي دارند، مثلا مدلهاي غيرفعال شامل منشورهاي معلق و بدون نياز به باتري (زايس ۶۰ × ۲۰)، مدلهاي ژيروسكوپي تثبيتشده (فوجينون) و مدلهايي كه از رايانه براي كنترل منشورهاي ويژهاي استفاده ميكنند (كانن) كه مسير نور را در هر ميليثانيه تنظيم ميكنند. محبوبترين برند در حال حاضر كانن است.
كانن ۳۰ × ۱۰ واقعا براي نجوم خوب است. كافي است دكمه بالاي دوربين را فشار دهيد تا چند ثانيه بعد تصوير ثابت شود و وضوح به طور چشمگيري بهبود پيدا كند. استفاده از اين مدل واقعا به همين سادگي است. حتي مدل ۳۰ × ۱۰ جزئيات بيشتري را نسبت به دوربينهاي دوچشمي تثبيتنشده نشان ميدهد، ولي نور آن در مقايسه با مدل ۴۲ × ۱۰ كمتر است.
با اين حال، مدل ۵۰ × ۱۸ هنگام استفاده چند نقص عجيب دارد. مثلا فوكوس لحظه به لحظه به صورت جزئي تغيير ميكند، اگر چه سطح جزئيات ارائه شده توسط اين مدل شگفتانگيز است.
ده نكته مهم براي انتخاب دوربين دوچشمي براي نجوم
قدرت: ۱۲-۱۰ (۱۸-۱۵ با پشتيباني يا S.)
ديافراگم ۴۰ تا ۶۰ ميليمتر
وزن: كمتر از هزار گرم بهترين حالت است، مگر اينكه زور زيادي داشته باشيد. ۱۵۰۰ گرم را حداكثر مطلق در نظر بگيريد.
فاصله راحتي چشم: حداقل ۱۴ ميليمتر براي افراد عينكي ولي ۱۶ ميليمتر بهتر است.
كاپ چشمي با سيستم توقف با كليك راحتتر از نوع تاشو است.
هميشه دنبال پوشش چندلايه كامل باشيد، زيرا تصوير بسيار روشنتري را ارائه ميدهند. از دوربينهاي دوچشمي ساختهشده قبل از اواسط دهه هشتاد اجتناب كنيد، زيرا پوشش تكلايه دارند.
مطمئن شويد دوربين راست بيني كه ميخريد phase coatings داشته باشد. دوربينهاي كج بين نيازي به آن ندارند.
دوربينهاي دوچشمي راست بين با كيفيت مشابه هميشه گرانتر از دوربينهاي كج بين هستند. بنابراين، مدل ارزان نخريد. اگر بودجه محدود داريد، دوربين كج بين بخريد.
زوم نخريد (دوربينهاي دوچشمي لايكا با قدرت دوبرابر استثنا هستند).
قبل از خريد حتما دوربين را امتحان كنيد، زيرا راحتي در دست گرفتن و فاصله راحتي چشم مناسب براي هر فردي متفاوت است.
در نهايت، يكي از بهترين دوربينهاي دوچشمي براي نجوم نيكون SE 12 × 50 است. اگرچه توليد اين مدل متوقف شده است، شايد بتوانيد آن را پيدا كنيد.
براي اطلاع از مقاله انواع مختلف ميكروسكوپ و كاربرد هر كدام چيست؟ روي لينك كليك كنيد.
نتيجه
در اين مقاله اطلاعاتي در مورد دوربين هاي دوچشمي كه مناسب مطالعه نجوم هستند را در اختيار شما قرار داديم. حتي بهترين دوربين دوچشمي مناسب نجوم را به شما معرفي كرديم و اگر شما قصد خريد دوربين دوچشمي و خريد تلسكوپ داريد مي توانيد به سايت موسسه طبيعت آسمان شب مراجعه كنيد. خريد تلسكوپ و خريد دوربين دوچشمي با بهترين قيمت و بهترين كيفيت را در سايت ما تجربه كنيد.
براي دانلود مقاله انتخاب دوربين دوچشمي براي نجوم روي لينك كليك كنيد.
منبع: سايت موسسه طبيعت آسمان شب و انتخاب دوربين دوچشمي براي نجوم
برچسب:
خريد تلسكوپ،
تلسكوپ،
قيمت تلسكوپ،
بهترين قيمت تلسكوپ،
خريد ميكروسكوپ،
ميكروسكوپ،
آسمان شب،
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید: